U Nemačkoj već duži niz decenija ne samo da opada prirodni priraštaj, već je i broj osoba kojima je potrebno zakonsko starateljstvo u stalnom porastu. Samo u poslednjoj deceniji se taj broj utrostručio, tako da danas možemo govoriti o preko milion osoba koje ne mogu da se staraju same o sebi. Među njima je i veliki broj migranata.

Institut za transkulturalno starateljstvo u Hanoveru prvo je i jedino udruženje čiji je cilj da prevashodno strancima, kojima je potrebno zakonsko starateljstvo, obezbedi stručne stratatelje koji govore njihov maternji jezik i poznaju njihovu kulturu. Upravnik instituta Ali Turk ističe da se ova ideje rodila iz činjenice da useljenici gotovo nisu bili zastupljeni u starateljstvu, a i kada su to i bili, staratelji nisu uzimali u obzir kulturne specifičnosti ovih ljudi. On dodaje da jezik igra veliku ulogu, kao i razumevanje na kulturološkom i religijskom nivou. I kada useljenici govore perfektnim nemačkim jezikom, oni poseduju kulturne specifičnosti koje žele da sačuvaju kao deo svog identiteta. Oni žele da staratelj to ima u vidu, naglašava Ali Turk.

---

"Starateljstvo" u Njemačkoj

Institut za transkulturalno starateljstvo trenutno se brine o migrantima iz 47 zemalja i to na 16 jezika. Među tim jezicima su i srpski, hrvatski i bosanski, pa samim tim i stručni staratelji sa prostora bivše Jugoslavije - Jakup Rustemi poreklom sa Kosova i Samira Sabljić iz Bosne i Hercegovine. Oni ističu da se kod zakonskog starateljstva naši ljudi najpre suočavaju sa problematikom definisanja termina "starateljstvo”. Budući da je u zemljama bivše Jugoslavije starateljstvo zakonski drugačije rešeno i definisano, oni su u prvi mah uplašeni, kaže Jakup Rustemi.

---

“Menadžeri na određeno vreme”

Starateljstvo nad punoletnom osobom je u Nemačkoj strogo regulisano zakonom. Zakonskog staratelja odredjuje upravni sud, na osnovu zahteva dotične osobe ili zahteva jedne službe. Pritom je staratelj tokom vođenja starateljstva, koje može trajati najduže 7 godina, podredjen strogoj kontroli suda. U svom radu on se brine o zdravlju i imovini, a ima i pravne i institutivne nadlažnosti. S druge strane se staratelj ne može imenovati protiv slobodne volje pacijenta, pod pretpostavkom da je on u stanju da se o tome izjasni. Time je zakonom isključena svaka zloupotreba kako od strane staratelja tako i od strane osobe kojoj je pomoć neophodna. I upravo je u razjašnjavanju pravnih odrednica od posebnog značaja maternji jezik na kome se insistira u Institutu za transkulturalno starateljstvo. Time se, kako kaže Samira Sabljić, smanjuje stresni faktor.

U institutu za transkulturno starateljstvo u Hanoveru još ističu da se staratelji o socijalnim i pravnim pitanjima brinu poput "Menadžera na određeno vreme” i daju podršku štićeniku na putu do ponovnog samostalnog vođenja života, tako da starateljstvo u Nemačkoj ni u kom slučaju ne znači gubitak mogućnosti samoodlučivanja. Naprotiv, poslednju reč uvek ima korisnik pomoći. A iskustvo je, ističe Samira Sabljić, pokazalo da, u slučaju starateljstva, zajednički jezik stoji iznad etničke pripadnosti. Ljudi su u krizi i treba i pomoć. U toj situaciji je njima sasvim svejedno hoće li to starateljstvo preuzeti jedan Albanac, Hrvat ili Srbin, naglašava Samira Sabljić.

---

---

---